مقدمه
در سال 1392 پس از مواجهه جامعه شیعه با آثار مکتوب فراوانی در قالب مقالات، کتب و متنهای کوتاه شبهه پراکنی در فضای مجازی بر علیه مذهب حقه جفعری و نیز برگزاری چند دوره آموزش نقد ادیان در موسسه نیاز به متنهای آموزشی نظیر درسنامه، متن درسی و کتب منبع احساس شد و بر اساس رهنمودهای مرجعیت معظم تصمیم به تأسیس پژوهشگاه علوم و معارف اسلامی خاتم النبین[ اتخاذ شد. در همین راستا با بهرهگیری از نظر جمعی از شاگردان فاضل مرجعیت معظم نظیر مرحوم آیت الله کاهانی، مرحوم آیت الله کاردان، آیت الله نجم الدین طبسی، آیت الله استادی، آیت الله محسن وحید خراسانی فعالیت پژوهشگاه آغاز و مدیریت آن به حجت الاسلام و المسلمین سید علی عماد سپرده شد.
سپس شورای استقراری تشکیل شد و این شورا در سالهای 1392 و 1393 تمامی اسناد بالادستی، آییننامهها، دستور العملهای پژوهشی و فرمهای پژهشی را تولید و برای اجرا در پژوهشگاه به تصویب رسانید. پس از تدوین قوانین و مقررات و نگارش چارت پژوهشگاه برای استقرار سازمانی آن پژوهشگاه با نخبگان، اساتید و فضلای هر یک از گروههای مورد نیاز پژوهشگاه جلسات کارشناسی برگزار شد و طی سالهای 94 و 95 به تدریج گروههای پژوهشی با مجوز شورای پژوهشگاه تشکیل شدند.
گروه حدیث برای پاسخگویی به شبهات وارده بر احادیث امامتی شیعه و گروههای معارف اهل بیت علیهم السلام، تفسیر و مسیحیت، زرتشت و باستانگرایی، نقد الحاد، فرق انحرافی، وهابیت و تصوف شروع به فعالیت نمودند.
یادآور می شود که گروه ولایت از سال 1380 زیر نظر بیت مرجعیت معظم فعال بود و از سال 1395 به جمع گروههای علمی پژوهشگاه پیوست این گروه تاکنون هشت جلد از موسوعه کتاب الله و اهل البیت فی حدیث الثقلین فی طریق الخاصة و العامة را به زیور طبع آراسته است.
گروههای علمی پژوهشگاه در اولین گام اقدام به تولید چهار درسنامه آشنایی انتقادی با مسیحیت، بهائیت، وهابیت و تصوف نمود. پس از آن آثار دیگر شامل درسنامه زرتشت و باستان گرایی و نقد عرفانهای نو ظهور و نقد الحاد در قالب یک مجموعه 7 جلدی به زیور طبع آراسته کرد.
پس از انتشار درسنامهها و استقبال مخاطبان ، پس از گذشت 3 سال این منشورات بیش از پنج نوبت چاپ شده است. در حال حاضر بخشی از این درسنامهها به عنوان کتاب درسی مرکز مدیریت حوزه علمیه خواهران کشور مورد استفاده قرار می گیرد.
در کنار تولید درسنامهها از سال 1399 و پس از تعطیلیهای عمومی ناشی از بیماری منحوس کرونا به تولید متن درسی رشتههای مصوب موسسه آموزشی پرداخته است که تا کنون 3 متن درسی تولید و بیش از 10 متن درسی نیز در حال تولید است.
از سال 1400 پژوهشگاه مطالعات وضعیتشناسی و نیاز سنجی دانشها را مورد توجه ویژه قرار داد که بر اساس آن هر یک از گروههای علمی مکلف به اجرای پروژههایی در این ارتباط شدهاند.
از سال 1401 پژوهشگاه با توجه به نیاز جامعه علمی اقدام به برگزاری نشستها و مدارس علمی هدفمند نموده و تاکنون بیش از 15 نشست علمی در سالهای 1401 تا 1404 برگزار کرده است.
وظایف
- طراحی و اجرای طرحهای پژوهشی راهبردی، بنیادی، توسعهای و کاربردی در عرصههای حوزوی و علوم انسانی اسلامی بر اساس معارف قرآن و اهل بیت (علیهم السلام) ؛
- رصد و شناسایی نیازها، چالشها و پرسشهای نو پدید در زمینه علوم اسلامی؛
- تأسیس و راهاندازی پژوهشکدهها، گروهها، قطبهای علمی مورد نیاز؛
- تأسیس و راهاندازی کتابخانه و مرکز اسناد علمی، بانکهای اطلاعاتی و تهیه منابع و مدارک علمی مورد نیاز؛
- برقراری ارتباط و تعامل علمی و فرهنگی با نهادها مراکز موسسات و شخصیتهای علمی در سطح ملی و بین المللی؛
- تدوین، بازنگری و اصلاح متون درسی و کمک درسی مورد نیاز حوزه و جامعه در عرصه علوم حوزوی و علوم انسانی اسلامی؛
- انجام پژوهشهای بنیادی و کاربردی در زمینه علوم حوزوی؛
- اطلاعرسانی از نتایج مطالعات و تحقیقات علمی؛
- تأسیس و راهاندازی مرکز انتشارات پژوهشگاه و نشر آثار علمی در عرصه علوم اسلامی؛
- شناسایی، تربیت ، جذب و ارتقای علمی و مهارتی پژوهشگران حوزه علوم اسلامی؛
- عطای فرصتهای مطالعاتی و پژوهشی به اندیشمندان و پژوهشگران در داخل و خارج کشور؛
- برگزاری دورههای آموزشی مورد نیاز با رعایت ضوابط و مقررات آموزشی حوزههای علمیه؛
- تأسیس شعب و دفاتر نمایندگی در داخل و خارج کشور با رعایت ضوابط و مقررات .
سیاستها
- پایبندی به اصول و مبانی مذهب جعفری و سیره علما و فقهای سلف؛
- رعایت و حفظ شئونات حوزههای علمیه و مرجعیت شیعه؛
- اهتمام به امر نظریهپردازی و طرح ایدههای جدید مبتنی بر روش اجتهادی و متخذ از قرآن و معارف اهل بیتعلیهم السلام ؛
- اهتمام به امر نیازسنجی، آیندهنگری، و ادبیات روزآمد و مؤثر در تمام حوزههای پژوهشی؛
- مواجهه عالمانه، عمیق و اجتهادی با مسائل و آرای اندیشمندان؛
- بهرهگیری از ابزارها و فناوریهای نو پدید در عرصه پژوهش؛
- اهتمام به همکاری با مراکز علمی معتبر.
ارزشهای اساسی
- حاکمیت نگاه توحیدی از منظر اهل بیتعلیهم السلام و مرجعیت علمی آنان در تمام عرصهها و برنامهها؛
- جامعیت دین و توانمندی علوم و معارف اهل بیتعلیهم السلام در پاسخگویی به نیازهای جهان و انسان معاصر؛
- مرجعیت روش اجتهادی حوزههای علمیه در تولید و عرضه دانشهای دینی و علوم انسانی – اسلامی؛
- حاکمیت اصول و ارزشهای اخلاقی، عقلانیت و حریّت علمی در تبیین و نشر معارف دین؛
- توجه به نیازهای علمی معرفتی جامعه و نظام اسلامی با اولویت پیروان اهل بیت علیهم السلام
مزیتها
- برخورداری از ساختار سازمانی استاندارد و مصوب؛
- دریافت موافقت اصولی فعالیّت پژوهشگاه از شورای اعطای مجوزهای حوزههای علمیه؛
- برخورداری از مجموعه آییننامهها، قوانین و مقررات، شیوهنامهها و فرایندهای مورد نیاز؛
- بهرهمندی از همکاری پژوهشگران هم راستا با اهداف پژوهشگاه؛
- برخورداری از سازوکار مناسب در تولید آثار علمی (در قلمرو تألیف منابع درسی، متون درسی، تحقیقات بنیادی، تحقیقات کاربردی و نشستهای علمی)؛
- کادر محدود و کم هزینه؛
- برخورداری از منابع کتابخانهای و نرم افزارهای گوناگون علمی مورد نیاز؛
- برخورداری نسبی از امکانات کالبدی و تجهیزات اداری و خدماتی مورد نیاز؛
- فراهم بودن ظرفیت مناسب برای بهرهبرداری از نتایج پژوهشها در بخشهای آموزش و تبلیغ مرتبط با پژوهشگاه (بازار مصرف تولیدات).
بیانیه ماموریت
تبیین، نشر و دفاع از معارف قرآن کریم و اهل بیت علیهم السلام از طریق تحقیق، تولید و توسعه روشمند و بههنگام علوم اسلامی ناظر به نیازهای مخاطبان
اهداف کلان
اهداف پژوهشگاه عبارت است از :
- استقرار کامل سازمان پژوهشگاه و فعال شدن بخشها و گروههای علمی مصوب؛
- دستیابی به چرخه فعال در انجام پژوهش؛
- تقویت، گسترش و ارتقاء ارتباطات و همکاریهای علمی پژوهشگاه؛
- تثبیت و ارتقاء جایگاه پژوهشگاه در جامعه علمی حوزه؛
- جذب نیروی انسانی کارآمد و پایدار سازی آن.
راهبردها
هدف اول: استقرار کامل سازمان پژوهشگاه و فعال شدن بخشها و گروههای علمی مصوب
راهبردهای هدف اول
استقرار بخشهای مختلف سازمان اعم از مدیریتها و پژوهشکدهها با رعایت شاخص و استانداردهای مدیریت علمی؛
راهاندازی گروههای علمی مصوب با رعایت اولویتها، ظرفیتها و امکانات؛
تدوین نظامات جذب نیروی انسانی ناظر به اقتضائات و استانداردهای واحدهای پژوهشگاهی؛
بازنگری و تدقیق قوانین و مقرّرات مورد نیاز سازمان در عرصههای اداری مالی و پشتیبانی جذب و ارتقای منابع سازمانی، برنامه ریزی و نظارت و ارزیابی؛
شناسایی، فعالسازی وتثبیت منابع مالی پایدار و متنوع؛
تأمین فضای کالبدی و تجهیزات و امکانات متناسب پژوهشگاهی؛
نهادینهسازی اخلاق حرفهای و فرهنگ سازمانی.
هدف دوم: دستیابی به چرخه فعال در انجام پژوهش
راهبردهای هدف دوم
تدوین ضوابط، مقررات، فرایندها و شیوهنامههای شفاف و تسهیلگر در انجام پژوهشها و پیگیری، کنترل و نظارت بر فرایند؛
انجام مطالعات راهبردی پژوهش و تولید دانش (نیازسنجی، اولویتگذاری، وضعیتسنجی و آیندهنگاری علم ناظر به هریک از گروههای علمی)؛
ارتقاء سطح علمی و توانمندسازی اعضا و کارشناسان گروههای علمی و مدیران پژوهشی؛
توزیع متوازن برنامه و فعالیتهای پژوهشی سالانه در قلمروهای راهبردی، کاربردی، بنیادی، رشتهای و بین رشتهای؛
طراحی و استقرار نظام کار آمد ارزیابی و سنجش اثر بخشی با رویکرد حل مسئله؛
شناسایی بازار مصرف دانش و محیط کاربست یافتههای پژوهشی و حضور فعّال در بازار دانش ملی.
هدف سوم: تقویت، گسترش و ارتقاء ارتباطات و همکاریهای علمی پژوهشگاه
راهبردهای هدف سوم
شناسایی و احصای دقیق ظرفیتهای پژوهشگاه برای ورود به عرصه تعاملات علمی پژوهشی؛
شناسایی نهادها و دستگاههای مصرف کننده دانش در سطح ملی و صاحبان مسئله و نیاز و اولویتگذاری تعامل با آنها؛
شناسایی نهادها و دستگاههای پژوهشی متناظر و احصاء دقیق ظرفیتها و محدودیتهای آنان در قلمروهای تعاملی؛
تدوین نقشه جامع راه تعاملات پژوهشگاه ؛
اجرای برنامه جامع تعاملات در بازه زمانی باقی مانده از برنامه پنجساله ؛
انجام پژوهشها و برنامههای پژوهشی مشترک با سایر دستگاهها.
هدف چهارم: تثبیت و ارتقاء جایگاه پژوهشگاه در جامعه علمی حوزه
راهبردهای هدف چهارم
ارتقا مزیتهای نسبی پژوهشگاه از طریق انجام پژوهشهای کلیدی استاندارد دارای کاربرد گسترده؛
تنوعبخشی به فعالیتهای علمی پژوهشی پژوهشگاه؛
برقراری ارتباطات و تعاملات علمی با نهادهای برخوردار ازموقعیت مناسب در نظام علمی حوزه؛
برقراری پیوند و ارتباط با نهادهای آموزشی و فرهنگی دینی؛
نقش آفرینی در عرصه سیاستگذاری و راهبری علمی حوزههای مأموریتی از طریق مشارکت در مطالعات راهبردی و سیاستگذارانه؛
استقرار و فعالسازی سازکار و چرخه نشر دانش و تولیدات علمی ؛
تربیت محققان و پژوهشگران توانمند و متمحض در عرصههای علمی و تقویت مزیتهای فردی اعضاء؛
بهرهگیری از شخصیتهای علمی مرجع و مؤثر در قلمروهای علمی مأموریت پژوهشگاه؛
اطلاع رسانی علمی فعال، هدفمند و متناسب با تنوع مخاطبان در جامعه علمی ؛
توسعه ارتباطات با تلامذه مرجع معظم.
هدف پنجم: جذب نیروی انسانی کارآمد و پایدار سازی آن
راهبردهای هدف پنجم
جذب نیروهای کارشناسی و مدیریتی توانمند و دارای استعداد و انگیزه؛
شناسایی، جذب و ارتقاء نیروهای دارای صلاحیتهای علمی جهت تکمیل اعضاء گروههای علمی؛
پایدار سازی نیروهای واجد شرایط در سازمان از طریق تبدیل وضعیت به عضویت هیأت علمی اعم از پارهوقت و تماموقت ؛
ارائه خدمات مناسب به همکاران علمی و مدیریتی؛
بهرهگیری از مزیتهای پژوهشگاه در راستای انگیزهبخشی معنوی به همکاران و اعضای علمی.
- لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از
- لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از
- لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از